Pretoria: jakarandy w październiku, Union Buildings i Voortrekker Monument za 370 ZAR
W październiku ulice Pretorii robią się fioletowe od jakarand, a kwitnienie zaczyna się czasem już pod koniec września. Z lotniska O.R. Tambo dojeżdżasz Gautrainem z przesiadką w Marlboro, za 258 ZAR (około 61 zł). Union Buildings, siedzibę rządu z 9-metrowym posągiem Mandeli, masz 3,1 km drogą od centrum, a Voortrekker Monument kosztuje turystę zagranicznego 370 ZAR (około 88 zł).
Rząd RPA pracuje w Pretorii, choć parlament obraduje w Kapsztadzie, a Najwyższy Sąd Apelacyjny w Bloemfontein. Pretoria to stolica administracyjna RPA i siedziba Prezydentury w Union Buildings, które Sir Herbert Baker zaprojektował w 1908 roku na wzgórzu Meintjeskop. W 1994 roku zaprzysiężono tu Nelsona Mandelę, pierwszego prezydenta RPA wybranego w demokratycznych wyborach. Jego posąg, wysoki na 9 m, jest od 16 grudnia 2013 roku na trawnikach pod budynkami. Kilka ulic od Church Square zachował się dom Paula Krugera z 1884 roku. Dziś to muzeum Ditsong. Pokazuje salonkę kolejową prezydenta i dwie sale wystaw. Pomniki, muzea i ogrody Pretorii leżą w promieniu 10 km od centrum, więc najważniejsze obejdziesz w jeden dzień.
Pretoria leży w Gautengu, najmniejszej z dziewięciu prowincji RPA, na około 1 325 m. Lotnisko O.R. Tambo (JNB) jest 49,6 km drogą od centrum, około 36 minut autem bez korków, a Gautrainem jedziesz z lotniska z przesiadką w Marlboro. Loty z Polski do RPA lądują w JNB z przesiadką, najszybciej po około 13 h 15 min. Centrum to Church Square. Na placu jest posąg Paula Krugera z brązu. Dom Krugera masz stąd 1,3 km drogą, Union Buildings 3,1 km na wschód, a Voortrekker Monument 8,0 km na południe. Hatfield, dzielnica z drugą stacją Gautrain, leży 6,0 km drogą od centrum, a do Johannesburga jest 56,6 km.
Smart Podsumowanie
- Lokalizacja: stolica administracyjna RPA, centrum na około 1 325 m
- Najlepszy miesiąc: kwiecień, na jakarandy październik
- Temperatura: 24,8°C w kwietniu, 28,6°C w październiku, w dzień
- Po co się tu jedzie: jakarandy, Union Buildings, Voortrekker Monument
- Lot z Polski: z jedną przesiadką, najszybciej około 13 h 15 min
- Lotnisko: O.R. Tambo (JNB), 49,6 km drogą, około 36 min bez korków
- Formalności: bez wizy do 30 dni; paszport z dwiema pustymi stronami
- Gautrain z lotniska: z przesiadką w Marlboro, około 33 min jazdy
- Jakarandy: w październiku, czasem od końca września
Top 3 atrakcje: co zobaczyć w Pretorii?
Union Buildings z 9-metrowym posągiem Mandeli, Voortrekker Monument za 370 ZAR i Freedom Park, otwarty codziennie od 8:00 do 16:30.
Union Buildings: siedziba rządu i 9-metrowy posąg Mandeli, 3,1 km od centrum
Union Buildings na wzgórzu Meintjeskop są siedzibą rządu RPA i Prezydentury, a od 2024 roku częścią wpisu UNESCO o miejscach dziedzictwa Nelsona Mandeli. W latach 1909-1913 około 1 265 rzemieślników i robotników ułożyło tu 14 mln cegieł. Dwa identyczne skrzydła, po jednym na każdy z dwóch języków urzędowych dawnej Unii, łączy półkoliste skrzydło z amfiteatrem. To siedziba władzy, nie muzeum. Zwiedzasz tarasowe ogrody pod budynkami. Na Southern Lawns, czyli południowych trawnikach, od 16 grudnia 2013 roku jest 9-metrowy posąg Mandeli z rozłożonymi ramionami, w miejscu dawnego posągu premiera J.B. Hertzoga. Z centrum masz tu 3,1 km. Praktyczna wskazówka: w weekendy do ogrodów przyjeżdżają na zdjęcia pary młode z fotografami, więc posąg fotografujesz spokojniej w dzień roboczy.
Voortrekker Monument: 370 ZAR dla cudzoziemca, codziennie od 8:00 do 17:30
Voortrekker Monument na południowym skraju Pretorii kosztuje dorosłego turystę zagranicznego 370 ZAR (około 88 zł), a dziecko do 18 lat 180 ZAR (około 43 zł). Bilet obejmuje teren i muzea. Za auto dopłacasz 20 ZAR (około 5 zł). Pomnik jest otwarty codziennie od 8:00 do 17:30, resztę terenu otwierają już o 7:00. Zamknięte jest w pięć dni: w Wielki Piątek, w Wigilię, w Boże Narodzenie, w Sylwestra i w Nowy Rok. Na terenie działa Transvaal Voortrekkers Museum i jest pokój, w którym zmarł Paul Kruger. Przewodnika zamawiasz wcześniej. Dron wymaga zgody zarządcy. Wjazd jest 8,0 km drogą od centrum, od autostrady N14. Praktyczna wskazówka: bilet kupiony online jest tańszy niż w kasie, a sam teren bez muzeów kosztuje 55 ZAR (około 13 zł).
Freedom Park: codziennie od 8:00 do 16:30, zwiedzanie z przewodnikiem od 9:00
Freedom Park w dzielnicy Salvokop, 4,1 km drogą od centrum, jest otwarty codziennie od 8:00 do 16:30. Na terenie są muzeum //hapo, Wieczny Ogień, Isivivane, Galeria Przywódców i kopia Konstytucji RPA. Zwiedzanie z przewodnikiem rusza trzy razy dziennie: o 9:00, o 12:00 i po południu. Cennika park nie publikuje. Kwotę poznajesz przy wejściu. Praktyczna wskazówka: Freedom Park leży 0,9 km w linii prostej od stacji Gautrain Pretoria, a wejście jest od rogu Koch Street i 7th Avenue, więc z pociągu masz tu krótki kurs taksówką.
Oryginał złotego nosorożca z Mapungubwe oglądasz w Pretorii, nie w parku. Figurka należy do kolekcji Uniwersytetu w Pretorii i od 2019 roku jest wystawiana w Gold of Africa Gallery w Javett-UP w Hatfield. Do miejsca znaleziska, parku Mapungubwe, jedziesz z Pretorii 536,5 km drogą na północ. To ponad sześć godzin.
Pretoria National Botanical Garden zajmuje 76 ha we wschodniej części miasta, przy Cussonia Avenue w Brummerii, 9,7 km drogą od centrum. Od września do marca dorosły płaci 100 ZAR (około 24 zł), od kwietnia do sierpnia 80 ZAR (około 19 zł), dziecko 30 ZAR (około 7 zł). Ogród działa od 8:00 do 18:00, ostatnie wejście jest o 17:00, a kasa przyjmuje wyłącznie karty.
Polak wjeżdża do RPA bez wizy na 30 dni, z paszportem ważnym jeszcze 30 dni po wyjeździe i z dwiema pustymi stronami.
Kiedy najlepiej jechać do Pretorii?
Na zwiedzanie Pretorii najlepszy jest kwiecień, na jakarandy październik. Kwiecień ma 24,8°C w dzień i 25,5 mm deszczu w czterech dniach, więc pomniki i ogrody obchodzisz bez upału. Październik ma 28,6°C i 52 mm w sześciu dniach. Jest cieplej, za to fioletowo.
Najwięcej deszczu spada w grudniu: 110 mm w 11 dniach. Styczeń, z 91 mm w 10 dniach i 29,0°C w dzień, odradzamy. Kto jedzie wtedy, ten ogrody zwiedza rano.
🌧️ Deszczowe lato w Pretorii (od listopada do marca)
Styczeń ma 29,0°C w dzień i 21,2°C wieczorem.
W grudniu spada 110 mm w 11 dniach, w styczniu 91 mm w 10, w lutym 91 mm w ośmiu. To najcieplejsza pora roku, więc spacer po Union Buildings planujesz przed południem.
Najlepsze dla: muzeów pod dachem: Kruger House i Voortrekker Monument.
🍂 Sucha jesień w Pretorii (kwiecień i maj)
Kwiecień ma 24,8°C w dzień i 16,4°C wieczorem.
W kwietniu pada w czterech dniach, w maju spada 4 mm w dwóch. Noce w maju schodzą do 8,0°C. Na wieczór bierzesz bluzę.
Najlepsze dla: zwiedzania pomników i ogrodów bez upału, przy rzadkim deszczu.
❄️ Chłodna zima w Pretorii (od czerwca do sierpnia)
Lipiec ma 20,5°C w dzień, 10,3°C wieczorem i 4,6°C nocą.
W lipcu deszczu prawie nie ma, w czerwcu spada 3 mm. Po zmroku potrzebujesz kurtki.
Najlepsze dla: safari w Pilanesbergu w porze suchej i wypadu nad zaporę Hartbeespoort.
💜 Wiosna jakarand w Pretorii (wrzesień i październik)
Październik ma 28,6°C w dzień i 19,4°C wieczorem.
We wrześniu spada 4 mm w dwóch dniach, w październiku 52 mm w sześciu. Jakarandy kwitną w październiku, czasem od końca września.
Najlepsze dla: fioletowych ulic i ogrodu botanicznego w kwiatach.
Na Pretorię celujesz w kwiecień albo w październik. Styczeń odkładasz na inny wyjazd.
Pretoria poza pomnikami: jakarandy, dom Krugera i Pilanesberg
Jakarandy w październiku, Kruger House z 1884 roku 1,3 km od centrum i wielka piątka w Pilanesbergu, 144,2 km drogą.
Jakarandy: Pretoria fioletowa w październiku, czasem od końca września
Miesiącem jakarand nazywa się w Pretorii październik, bo kwitną wtedy uliczne drzewa Jacaranda mimosifolia. Kwitnienie zaczyna się czasem pod koniec września. Październik ma w mieście 28,6°C w dzień i deszcz w sześciu dniach. Deszcze zaczynają się na dobre dopiero w listopadzie, więc fioletowe ulice oglądasz zwykle w suchy dzień. Praktyczna wskazówka: w ogrodzie botanicznym Pretorii w tej samej porze kwitnie aleja drzew Bolusanthus speciosus o fioletowych kwiatach, wzdłuż drogi przy Cussonia Avenue, więc fiolet znajdziesz także poza ulicami miasta.
Kruger House: dom prezydenta z 1884 roku za 120 ZAR, 1,3 km od centrum
Dom zbudowany w 1884 roku przy dzisiejszej WF Nkomo Street był mieszkaniem Paula Krugera, prezydenta Zuid-Afrikaansche Republiek, czyli dawnej Republiki Południowoafrykańskiej, i jego żony Geziny. Muzeum Ditsong pokazuje dom, dwie sale wystawowe i salonkę kolejową prezydenta. Dorosły turysta zagraniczny płaci 120 ZAR (około 28 zł), dziecko 60 ZAR (około 14 zł). Muzeum jest otwarte codziennie od 8:00 do 17:00. W Boże Narodzenie i w Wielki Piątek jest zamknięte, a w Nowy Rok godziny sprawdzasz przed wizytą na stronie muzeów Ditsong. Parking jest bezpłatny. Praktyczna wskazówka: od Church Square z posągiem Krugera do jego domu masz 0,7 km w linii prostej, więc plac i muzeum łączysz w jedno przedpołudnie.
Pilanesberg i Sun City: wielka piątka w kraterze wulkanu, 144,2 km od Pretorii
Park Narodowy Pilanesberg w prowincji North West zajmuje 55 000 ha w kraterze wulkanu wygasłego około 1,3 mld lat temu, a do bramy Manyane masz z Pretorii 144,2 km drogą, około dwóch godzin. Od akcji Operation Genesis z 1979 roku, gdy park ogrodzono i sprowadzono zwierzęta, żyje tu wielka piątka: lew, lampart, nosorożec, słoń i bawół. Po około 200 km dróg jeździsz własnym autem. Opłata jest dzienna, za osobę i za auto, a jej kwotę potwierdzasz u zarządcy, North West Parks and Tourism Board. Na granicy parku leży Sun City z parkiem wodnym Valley of Waves: bilet dzienny kosztuje dorosłego od 395 ZAR (około 94 zł), dziecko od 3 do 12 lat od 290 ZAR (około 69 zł). Praktyczna wskazówka: biletu do Sun City nie kupisz na miejscu, tylko wcześniej w TicketPro, a dzienna pula jest ograniczona.
Gdzie się zatrzymać w Pretorii?
W Pretorii nocujesz budżetowo w Manhattan Hotel przy dworcu, premium w Menlyn Boutique Hotel, a w Brooklynie przy stacji Hatfield w 37 On Anderson.
Budżetowo przy dworcu: Manhattan Hotel
Trzygwiazdkowy hotel przy Scheiding Street w Pretoria Central, 0,3 km w linii prostej od stacji Gautrain Pretoria i 1,2 km od Church Square. Ma restaurację, bar, spa, salę fitness, pokoje rodzinne, bezpłatny parking i transfer z lotniska.
Łóżeczko do 2 lat jest bezpłatne, dostawek nie ma, a od 13 lat dziecko płaci jak dorosły. Wymeldowanie jest do 11:00, a zwierząt hotel nie przyjmuje. Bierz go, gdy przyjeżdżasz Gautrainem z lotniska i chcesz mieć Freedom Park 1,2 km od pokoju.
Premium przy Menlyn: Menlyn Boutique Hotel
Pięciogwiazdkowy hotel przy Tugela Road w Ashlea Gardens, 9,1 km w linii prostej od centrum i 4,9 km od ogrodu botanicznego. Ma odkryty basen, spa, salę fitness, restaurację, bar, bezpłatny parking i transfer z lotniska.
Gotówki nie przyjmuje, a przy zameldowaniu pokazujesz dokument ze zdjęciem i kartę kredytową. Łóżeczko do 3 lat jest bezpłatne, dostawka dla dziecka od 4 do 12 lat płatna na miejscu. Zwierząt nie przyjmuje. Bierz go, gdy po locie chcesz basenu. Do miasta jeździsz autem.
W Brooklynie przy stacji Hatfield: 37 On Anderson
Czterogwiazdkowy hotel przy Anderson Street w dzielnicy Brooklyn, 1,5 km w linii prostej od stacji Gautrain Hatfield i 3,0 km od Union Buildings. Ma pokoje rodzinne, bezpłatny parking i śniadania.
Zameldować się może osoba od 18 lat, do 21:00, a godzinę przyjazdu podajesz hotelowi wcześniej. Łóżeczek i dostawek nie ma, gotówki ani zwierząt hotel nie przyjmuje. Bierz go, gdy chcesz mieć pociąg na lotnisko i do Sandton w Hatfield, między centrum a Menlyn.
Jak dojechać z lotniska O.R. Tambo (JNB) do Pretorii?
Gautrainem z przesiadką w Marlboro, za 258 ZAR (około 61 zł), albo autem: 49,6 km drogą, około 36 minut bez korków.
Z lotniska O.R. Tambo (JNB) do Pretorii: Gautrain z przesiadką w Marlboro, 258 ZAR
Gautrainem z lotniska O.R. Tambo (JNB) do stacji Pretoria albo Hatfield płacisz 258 ZAR (około 61 zł), w szczycie i poza nim tyle samo. Z lotniska do Marlboro jedziesz 9 minut. Tam przesiadasz się na linię północ-południe i do Pretorii masz jeszcze 24 minuty, do Hatfield 30. W dni robocze pociągi kursują co 10 minut. Autem z terminalu do centrum jest 49,6 km drogą, około 36 minut bez korków. Praktyczna wskazówka: ostatni pociąg z lotniska nie ma przesiadki na linię do Pretorii, więc po późnym lądowaniu jedziesz autem albo transferem z hotelu.
Po Pretorii: od Church Square do Union Buildings 3,1 km, do Voortrekker Monument 8,0 km
Zabytki centrum leżą blisko siebie: od Church Square do domu Krugera masz 1,3 km drogą, do Union Buildings 3,1 km, a do Freedom Park 4,1 km. Voortrekker Monument jest 8,0 km od centrum, ogród botaniczny 9,7 km na wschód. Stacja Gautrain Pretoria leży 2,6 km drogą od Church Square, Hatfield 6,0 km. Kto ma jeden dzień, ten rano jedzie do Voortrekker Monument, w południe do Freedom Park na zwiedzanie z przewodnikiem o 12:00, a po południu do ogrodów Union Buildings. Między nimi jeździsz autem albo taksówką. Pieszo łączysz tylko plac z domem Krugera.
Z Pretorii dalej: Gautrain do Sandton w 28 minut, Hartbeespoort i Bela-Bela
Z Pretorii do Sandton Gautrain jedzie 28 minut, a bilet kosztuje 91 ZAR (około 22 zł) w szczycie i 73 ZAR (około 17 zł) poza nim. Tą samą linią dojeżdżasz do Rosebank i do centrum Johannesburga, które autem masz 56,6 km drogą, około 45 minut. Nad zaporą Hartbeespoort, 38,8 km drogą na zachód, działa kolej linowa na grzbiet Magaliesbergu. Gorące źródła Bela-Bela leżą 112,1 km drogą na północ. To 1 h 20 min jazdy. Z Pretorii ruszasz też do parków narodowych RPA: do Marakele masz 230,7 km.
| Sposób | Cena | Czas | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Gautrain z O.R. Tambo do stacji Pretoria | 258 ZAR (około 61 zł) | 33 min jazdy plus przesiadka | przesiadka w Marlboro |
| Gautrain z O.R. Tambo do stacji Hatfield | 258 ZAR (około 61 zł) | 39 min jazdy plus przesiadka | przesiadka w Marlboro |
| Gautrain z Pretorii do Sandton | 91 ZAR (około 22 zł) w szczycie | 28 min | poza szczytem 73 ZAR |
| Autem z O.R. Tambo do centrum Pretorii | według wypożyczalni albo kierowcy | około 36 min bez korków | 49,6 km drogą |
| Autem z Pretorii do centrum Johannesburga | według wypożyczalni albo kierowcy | około 45 min bez korków | 56,6 km drogą |
| Autem z centrum do Voortrekker Monument | 20 ZAR (około 5 zł) za auto na terenie | około 10 min | 8,0 km drogą, od N14 |
Dla kogo jest Pretoria: pierwszy dzień w RPA i jakarandy w październiku
Pretorii dajesz jeden albo dwa dni: Union Buildings, Voortrekker Monument i Freedom Park leżą najwyżej 8,0 km od centrum. Na początek objazdu po RPA pasuje, bo z lotniska O.R. Tambo jedzie się tu Gautrainem z jedną przesiadką. Kto leci jesienią, ten trafia w październiku na jakarandy, i to jest najmocniejszy powód, żeby tu przyjechać. Odradzamy Pretorię jako jedyną bazę na safari, bo do Marakele jest stąd 230,7 km, a do Pilanesbergu 144,2 km. Kto ląduje późnym wieczorem, ten pierwszą noc spędza przy stacji, a zwiedzanie zaczyna rano od Union Buildings.
Najczęstsze pytania o Pretorię
Kiedy kwitną jakarandy w Pretorii?
W październiku, czasem już od końca września. Miasto nazywa październik miesiącem jakarand, a dzień ma wtedy 28,6°C. W tej samej porze w ogrodzie botanicznym Pretorii kwitnie aleja drzew Bolusanthus speciosus o fioletowych kwiatach.
Ile kosztuje Voortrekker Monument?
370 ZAR (około 88 zł) od dorosłego turysty zagranicznego i 180 ZAR (około 43 zł) od dziecka do 18 lat, plus 20 ZAR za auto. Pomnik jest otwarty codziennie od 8:00 do 17:30, a bilet online kupisz taniej niż w kasie.
Czy Union Buildings w Pretorii można zwiedzać?
Tak, ale tylko z zewnątrz: zwiedzasz tarasowe ogrody pod budynkami i 9-metrowy posąg Nelsona Mandeli na Southern Lawns, a do środka budynków się nie wchodzi. Union Buildings leżą 3,1 km drogą od centrum i są siedzibą rządu oraz Prezydentury RPA.
Jak dojechać z lotniska O.R. Tambo do Pretorii?
Gautrainem, z przesiadką w Marlboro: bilet do stacji Pretoria albo Hatfield kosztuje 258 ZAR (około 61 zł), a sama jazda trwa od 33 do 39 minut. Ostatni pociąg z lotniska nie łapie przesiadki na linię do Pretorii, więc wtedy jedziesz autem, 49,6 km drogą.
Czy Pretoria jest stolicą RPA?
Tak, Pretoria to stolica administracyjna RPA i siedziba rządu w Union Buildings. Kraj ma trzy stolice: parlament obraduje w Kapsztadzie, a Najwyższy Sąd Apelacyjny w Bloemfontein.
Odległości w linii prostej.Gdzie leży Pretoria i co jest w pobliżu
